DAŞTAN

En son teknik yapının 2. bölümünü anlattıktan bu yana yoğun işlerim sebebiyle yazılarıma devam edemedim. Şimdi hiç vakit kaybetmeden devam ediyorum. En son bahsettiğim senkronize ve senkronize olmayan danışmanlıkların (forum ve sohbet odası) ardından ödev sistemine de deyinmiştim. Bunların ardından artık daha teknik ve kodlamaya daha yakın bir yazı yazmam gerektiğini düşünüyorum sizler gibi. Öncelikle ben PHP ve MySQL’i kullanmayı bildiğim için hep bu mantıkta ilerleyeceğim. Örnek kod yazmam gerekirse ki belki gerekebilir PHP üzerinde verebilirim. Ancak mantık ve yöntem anlatımım her programlama diline uyacaktır. İlk akla gelen temel bilgiler (ki artık bunlar eğitim içerikleri değil sistem ile alakalı konuşuyorum) tek bir veritabanında, kurslara ait bilgiler ise ayrı veritabanlarında tutulursa kontrolünüz her zaman daha kolay olur.

Kurslara ait dosya paylaşımları da olacağı için bir kurs açılması durumunda yeni bir veritabanı otomatik olarak açılmalı ve bu kursa ait örnek olarak ana dizindeki kurslar/ klasörü altında kursa ait bir kod numarasında klasör oluşturulmalıdır. Bu klasör altında öğrenci çalışmaları için ayrı bir klasör (odevler/), kurs içeriği olarak download ettirmek istediğiniz dosyalar için bir klasör (belgeler/), dahas onra bahsedeceğim eğitim içeriği standartı olarak kullanılabilmesi gereken scorm paketleri için özel klasör (scorm/), sistem içinde senkronize yapılan eğitimlerin kayıtlarının tutulacağı bir de sohbet odası kayıtları (chat/) olarak temel klasörler oluşturulmalı.

Önceki anlattığım özelliklerin ihtiyacı olacak veritabanı tabloları ve bu klasörler uzaktan eğitim sisteminizin yönetim panelinden Kurs Oluştur seçeneği ile açılan bir kursta otomatik olarak oluşturulmalı. Sohbet odası kayıtlarının tutulması, ödevlerin yüklenmesi gibi kolay olabilecek konularda detaylı açıklama yapmaya gerek duymadan özellikle kullanmamız gereken scorm’a değinmek istiyorum.

Nedir bu scorm denen şey? Halen SCORM 2004 V.3 sürümü bulunan bir içerik yönetimi standartıdır. SCORM standartları içeriğin öğretilebilir özellikleri ile değil, yayımı ile ilgilenmektedir. SCORM standartları; e-öğrenme içeriklerinin birlikte çalışılabilirlik, yeniden kullanılabilirlik, yönetilebilirlik, ulaşılabilirlik, devamlılık, ölçeklenebilirlik, sıralama ve dolaşım özellikleri üzerine getirilen standartlardan oluşmaktadır. SCORM, Shareable Content Object Referans Model (Paylaşılabilir İçerik Nesne Referans Modeli) sözünün kısaltmasıyla oluşur ve içeriklerin çalışması için bir iskelet oluşturur.

Bir SCORM nesnesi şu tanımlara sahip olmalıdır:
Kalıcılık (Durability): İçerik, maliyetini karşılayabilmesi için tutarlı olduğu sürece kalıcı olmalıdır.
Taşınabilirlik (Protability): İçerik bir sistemden başka bir SCORM destekli sisteme taşınabilmelidir.
Tekrar Kullanılabilirlik (Reusablity): İçerik tekrar tekrar kullanılabilir olmalıdır. Modüller farklı şekillerde düzenlenebilir olmalıdır.
Çok yüzlülük (Interoperablity): İçerik bir sistemden başka bir sisteme taşındığında da çalışıyor olmalı.
Erişilebilirlik (Accessiblity): İçerik, içerik kütüphanesinden erişilebilir olmalıdır. Bu da belirli metadataların içerik paketine eklenme zorunluluğunu getirir.

Google’da yapılacak kısa bir araştırma ile scorm paketlerinin nasıl yapılacağı konusunda hazır bazı araçlara ulaşılabilir. Sisteminizi hazırlarken scorm paketlerini kullanabileceğiniz bir alt yapıda kurulması sizin için daha sağlıklı olacaktır. Örneğin içerikleri hazırlarken kursa ait yönetim panelinden bir FCK Editor ile hazırlanmış resim ve yazı bazlı içerik otomatik olarak belirli bir klasör altında oluşturulması sonrasında bu içeriğin başka sistemlere aktarılmasını güçleştirecektir. Scorm alt yapısını kullanırsanız bu gibi taşınma konularında oldukça kolay aktarımlar söz konusu olur. Sistemi scorm destekli kurarsanız da eğitimi alan öğrencilerin o eğitimi yarım bırakıp başka bir tarihte geri geldiklerinde kaldıkları yerden devam edebilmelerini sağlamakla kalmaz kurs istatistiklerini tutarken de hangi öğrencinin ne kadar süreyle nerelere çalıştıklarını görüntüleyebilirsiniz.

Uzaktan Eğitimi sisteminizi yapılandırırken yönetim panelinizde neler bulunmalı diye soracaksanız sırasıyla şöyle özetleyebiliriz.

1. Kullanıcı Ekleme / Düzenleme / Silme (Eğer bir firma için böyle bir sistem kurmayı düşünüyorsanız)
   • Pozisyon Listesi
   • Bağlı oldukları departmanlar (bayi, servis, şube gibi)
   • Kullanıcı eklemede bu pozisyonlar ve departmanları da seçilebilir olmalı ki sonraki adımda kursu almayan pozisyon ya da departmana yönelik öğrenci listesi oluşturulabilsin
2. Kurs Oluşturma / Düzenleme / Silme / Deaktif Etme
   • Kursun oluşturulmasında hangi pozisyonlar ya da hangi departmanlar için olduğu seçilmeli ve pozisyona göre öğrencilerin alması gereken kursların listesi oluşturulacak ise kişinin kendi pozisyonuna ait olmayan kurslar görüntülenmemelidir.
   • Kurs içerikleri düzenlenmesi bu yönetim panelinden değil de eğitimi verecek kişinin kontrolünde olacak ayrı bir kurs sayfası içerisinden yapılabilmelidir. Bu da demek oluyor ki kullanıcı çeşidimiz süper kullanıcı, eğitmenler ve öğrenciler olmak üzere üç çeşittir.
   • Eğitmenler kendi hakları doğrultusunda kursa ait modülleri anlık olarak aktif edip deaktif edebilmelidirler. Örneğin senkronize sohbet sınıfı o gün yapılmayacak ise deaktif olmalı ve öğrencilerin gereksiz bu sohbet odasını kullanmaları engellenmelidir.
   • Aynı biçimde ders içerikleri de sınav zamanlarında kapatılabilmeli ve sınav süresince öğrencilerin içeriklere ulaşması engellenebilir.
3. Kurslara ait kategoriler
   • Bu kategoriler Teknik, Teknik olmayan, Satış, Servis, İdari gibi örneklerde gruplandırılarak kurs oluşturulması yapılmalıdır. Eğer firma için değil de genel bir sistem kuruyorsanız bu kategoriler eğitim konularınıza göre düzenlenmelidir.
4. Sınıflar oluşturulmalıdır. Bu sınıflar eğitimleri belirli dönemlerde açabileceğiniz ve bu tarihler arasında başka bir kişinin dahil olup yarıdan başlamasını engellemek için bu sınıf sistemi kullanılmalıdır.
   • Sınıfları oluştururken öğrencilerin seviye ve pozisyonlarına duyarlı olmak gerekir.
   • Kalabalık sınıflar şeklinde çalışılacaksa sınıf içerisinde gruplandırmalar yapılabilir ve bu grupları farklı zaman dilimleri içerisinde senkronize sohbet alanına alınması sağlanabilir.
   • Sınıflar oluşturulduktan sonra (ki eğer bu sınıf oluşturma olayı internetten katılımcıların istekleri doğrultusunda değil de sizin kontrolünüzce yapılacak ise) açılmış olan kursa bu sınıf eşleştirilerek bu sınıf öğrencilerinin dersi almaları sağlanabilir. Birinci sınıf eğitimi tamamladığında sınıf kurstan çıkarılarak yeni bir sınıf eklenip böylece eski öğrenciler ile yenileri karıştırılmamış olur.

Temel olarak bu özelliklere sahip bir yönetim paneli sistemin yapısı sırasında sizlere yeni fikirlere vererek ekleme yapabileceğiniz özellikleri barındırabilir.

Bu noktadan itibaren teknik ve yöntem olarak sorularınıza açığım. Şu an itibariyle yazımı takip edenler için belirli bir takım fikirler oluşmuştur diye sanıyorum.